Geschiedenis

GESCHIEDENIS VAN DE VERENIGING

Op 20 oktober 1880 werd de Vrije Universiteit opgericht. De VU kreeg echter nog geen ‘effectus civilis’, wat betekent dat de graden niet maatschappelijk werden erkend. Op de dag van de oprichting hield rector magnificus Abraham Kuyper onder grote belangstelling de inwijdingsrede ‘Soevereiniteit in eigen kring’. Hier legt hij in uit wat ‘vrij’ in Vrije Universiteit betekent, namelijk: vrij van staat en kerk.

De oratorische vereeniging ‘Da Costa’ werd op 21 februari 1881 opgericht onder de zinspreuk ‘Soli Deo Gloria’ (Glorie aan God alleen). In maart werd de inmiddels geheten Studentenvereeniging Soli Deo Gloria opgedeeld in een corps, dat alle leden omvat, en een aparte oratorische vereeniging, die voor de oratorische ontwikkeling van haar leden zorgde.

In 1884 wordt de nog steeds gebezigde zinspreuk Nil Desperandum Deo Duce (Wanhoopt niet, want God leidt!) aan de vereniging verbonden.

Vanaf 1885 wordt voor het eerst de naam ‘Studentencorps aan de Vrije Universiteit’ gebruikt.

In het jaar 1901 ontstaat er een breuk binnen het corps en zijn er twee verenigingen. De Gereformeerde Studentenbond Soli Deo Gloria en het Corps der Studenten aan de VU (met Abraham Kuyper als erelid). Op 4 oktober wordt de eenheid hersteld.

Door grote bemoeienis van Abraham Kuyper, die de regering aanvoert van 1901 tot en met 1905, verwerft de VU dan eindelijk effectus civilis in 1905. In dat jaar komt de eerste vrouwelijke student aan. Freule Suze ‘t Hooft uit Arnhem schrijft zich in aan de VU en bij het corps. Dertien jaar later komen pas de tweede en derde vrouwelijke studentes aan.

Professor Doctor Abraham Kuyper overlijdt in 1920 en voor het eerst zit er een vrouw in de Senaat: Jo Bouwman. In 1930 wordt voor het eerst een meisjesdispuut opgericht en vanaf dat jaar mogen ook Hbo-studenten lid worden. 

We zijn aangekomen in het jaar 1940. Ondanks de bezetting gaat de Novitiaatstijd door en wordt het lustrum op sobere wijze gevierd. Het Verenigingsblad verschijnt wegens papierschaarste onregelmatig en het bier gaat op de bon. Delftse en Leidse universiteiten worden gesloten en hun studenten zoeken hun heil in Amsterdam. De toestroom van deze studenten is waarschijnlijk de oorzaak tot het oprichten van vier nieuwe disputen in 1941. In november van dat jaar worden openbare corpora en studentenverenigingen verboden. Het VU-Corps echter niet, want dat is aangesloten aan een confessionele universiteit. Alsnog sluit Sociëteit haar deuren op 10 december 1942.

In maart van 1942 ontstaat een interuniversitair contactorgaan, de Raad van Negen, waar het VU-Corps samen met het Leidsch Studenten Corps (Minerva) ook in vertegenwoordigd is. Het illegale blad ‘De Geus’ maakt de standpunten van deze Raad kenbaar. In het voorjaar van 1943 wordt er een nieuwe maatregel genomen door de bezetter: iedereen die toegelaten wil worden tot een universiteit of hogeschool en examens wil afleggen, moet van de bezetter een verklaring afleggen. Wie niet tekent, loopt de kans om opgepakt te worden. De Geus laat weten dat niemand de verklaring moet ondertekenen om de bezetter niet onnodig gegevens in de hand te spelen. Het tekenen van deze loyaliteitsverklaring is landverraad. De studenten krijgen een maand de tijd de loyaliteitsverklaring te tekenen – niet tekenen betekende arbeidsinzet. Het landelijk gemiddelde onder studenten is 13%, op de GU tekende 20% en aan de VU is het percentage slechts 0,2%.

Vanaf 12 april dat jaar zal de VU tot nader order gesloten zijn uit protest tegen de loyaliteitsverklaring, de diverse razzia’s en de arbeidsinzet voor studenten. Studenten duiken onder en enkelen onder hen blijven studeren. De hechte band tussen docenten en studenten leidt tot het afnemen van tentamens in het geheim. De gebouwen van de VU worden gebruikt als onderduikadressen en vergadercentra voor het verzet.

Na de bevrijding wordt de VU officieel heropend en worden de gevallen ereleden en corpsleden herdacht.

De Algemene Senaten Vergadering (de vereniging van de overige Corpora) biedt het VU-Corps het lidmaatschap aan vanwege hun goede houding tijdens de oorlog. Deze erkenning wordt geweigerd omdat het VU-Corps erkend wilde worden op basis van hun levensbeschouwelijke grondslag en niet op basis van een goede houding tijdens de oorlog.

In 1946 vindt een belangrijke afsplitsing plaats van het Corps. De meisjesstudenten richten de ‘Vereniging van Vrouwelijke Studenten aan de Vrije Universiteit’ (VVSVU) op. Dit vindt plaats op 28 november 1946 onder de zinspreuk ‘Progediamur Favente Deo’. 

Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard wordt in 1947 erelid van het VU-Corps en hij is hier zelf bij aanwezig. 

De Sociëteit van het VU-Corps krijgt in 1948 de naam L.A.N.X., Leonum Arida NutriX (waar de dorstige leeuw zich laaft).

In 1954 bundelen drie onafhankelijke disputen hun kracht in de ‘Federatie van Vrije Oratorische Verenigingen aan de VU’. Zij distantiëren zich van de massaliteit en mentaliteit van het Corps. Op 7 november 1957 richten twee disputen de roeivereniging R.S.V.U. O.K.E.A.N.O.S. op.

Het verband met christelijk Nederland is niet meer zo vanzelfsprekend als het in de eerste decennia was. Het Corps probeert op eigen wijze invulling te geven aan hun grondslag, terwijl veel christelijke instanties van bovenaf druk proberen op te leggen. Dit leidt tot kleine botsinkjes.

Begin zestiger jaren het wordt het Corps te massaal. Het percentage eerstejaars studenten aan de VU dat lid wordt is procentueel lager, maar het absolute aantal is alsnog groot. Het Corps splitst zich op in twee subcorpora met aan de ene kant M.O.S. ‘Meliores Optant Similis’ en daarnaast N.S.S.C. ‘Nobilium Societas Studiosorum Corporis’. De situatie blijft bestaan tot de fusie van 1970.

Het aantal leden aan de ‘Federatie van Vrije Oratorische Verenigingen aan de VU’ is in 1946 snel gestegen. Er zijn 6 nieuwe disputen opgericht en de federatie krijgt de naam ‘Liber’.

De V.V.S.V.U. en het VU-Corps fuseren in 1970 en gaan samen onder de naam studenten vereniging Institutio Amicitiae Nostrae, de s.v. I.A.N.

 

In 1980 wordt de commissie Pand in het leven geroepen om een nieuwe sociëteit te zoeken. 

In 1985 wordt de naam studentenvereniging Institutio Amicitiae Nostrae na vijftien jaar vervangen door Studenten Corps aan de Vrije Universiteit, kortweg VU-Corps. 

De R.S.V.U. Okeanos wint in 1989 met het VU-Corps de Oude Vier van de Varsity.

1990-1998

Op 16 augustus 1991 is het dan eindelijk zover: er wordt een nieuw pand aangeschaft. ‘Nieuw’ L.A.N.X. heeft vanaf dat jaar plaats op de Nieuwezijds Voorburgwal 167. Vanaf dan wordt sociëteit gedraaid door het Dagelijks Bestuur der Stichting Sociëteit L.A.N.X. ’91.

In februari 1993 presenteert Youp van ‘t Hek de 89e Almanak van de Vereniging in discotheek de Roxy. De jaren daarop wordt de Almanak gepresenteerd door onder andere Erik van Muiswinkel, Hans Klok en de heren Acda en de Munnik.

De roepnaam VU-Corps verandert in de naam L.A.N.X., zoals Sociëteit al sinds 1948 al heet. De statutaire naam van de Vereniging blijft Studenten Corps aan de Vrije Universiteit.

In het jaar 2001 wordt L.A.N.X./ Het Studentencorps aan de Vrije Universiteit na enkele jaren aspirant lid te zijn geweest, officieel opgenomen in het Aller Heiligen Convent (kortweg: AHC). 

Vanaf 2005 werd een nieuwe Sociëteit betrokken in het naastgelegen pand op de Nieuwezijds Voorburgwal. Vanaf dat moment bezit L.A.N.X. drie monumentale 18e eeuwse panden, in welke nu nog steeds Sociëteit wordt gehouden. 

Vanaf 2013 worden plannen gesmeed om Sociëteit te verduurzamen. Het project, dat na jaren voorbereiding in het najaar van 2016 van start kan gaan, wordt in mei opgeleverd. De doelen zijn behaald en L.A.N.X. is inmiddels bekend als de Groenste Sociëteit van Nederland. Onder grote belangstelling wordt Sociëteit in mei 2016 heropend door o.a. Jan Peter Balkenende en de Wethouder Duurzaamheid van Amsterdam.